309S stainless steel
309S stainless steel là gì?
309S stainless steel là thép không gỉ austenitic, nổi bật với khả năng chịu nhiệt độ cao và chống oxy hóa tốt. Loại thép này được thiết kế để làm việc trong môi trường nhiệt độ cao lên đến 1000°C, vẫn duy trì độ bền cơ học và chống ăn mòn.
Chữ “S” trong 309S thể hiện carbon thấp, giúp giảm hiện tượng kết tủa cacbit sau hàn, tăng khả năng chống ăn mòn tinh giới và ổn định cấu trúc thép khi làm việc ở nhiệt độ cao.
309S thường được sử dụng trong lò nung, lò hơi, ống khói, bộ trao đổi nhiệt và các chi tiết chịu nhiệt độ cao, đặc biệt trong ngành công nghiệp nhiệt, hóa chất và năng lượng.
Thành phần hóa học của 309S stainless steel
Theo tiêu chuẩn JIS G4303 / ASTM A240 Type 309S, thành phần hóa học điển hình như sau:
| Nguyên tố | Ký hiệu | Hàm lượng (%) |
|---|---|---|
| Carbon | C | ≤ 0.08 |
| Silicon | Si | 1.0 – 1.5 |
| Mangan | Mn | 2.0 – 3.0 |
| Phốt pho | P | ≤ 0.045 |
| Lưu huỳnh | S | ≤ 0.030 |
| Crom | Cr | 22.0 – 24.0 |
| Niken | Ni | 12.0 – 15.0 |
| Nitơ | N | ≤ 0.10 |
Đặc điểm nổi bật:
- Cr cao: Tăng khả năng chống oxy hóa ở nhiệt độ cao.
- Ni cao: Duy trì tính dẻo và độ bền cơ học khi làm việc ở nhiệt độ cao.
- C thấp (≤0.08%): Giúp thép chống ăn mòn tinh giới sau hàn và ổn định cấu trúc.
Tính chất cơ lý của 309S stainless steel
| Tính chất | Giá trị tiêu chuẩn |
|---|---|
| Độ bền kéo (Tensile Strength) | 520 – 750 MPa |
| Giới hạn chảy (Yield Strength) | ≥ 205 MPa |
| Độ giãn dài (Elongation) | ≥ 40% |
| Độ cứng (Brinell) | 150 – 200 HB |
| Tỷ trọng | 7.90 g/cm³ |
| Hệ số giãn nở nhiệt (20–100°C) | 16 × 10⁻⁶ /°C |
| Nhiệt độ nóng chảy | 1370 – 1420°C |
| Nhiệt độ làm việc tối đa | 1000°C |
| Độ dẫn nhiệt | 16 W/m·K |
Nhờ đặc tính cơ lý và chịu nhiệt tốt, 309S là lựa chọn lý tưởng cho chi tiết chịu nhiệt, bộ trao đổi nhiệt, lò nung và ống khói.
Ưu điểm của 309S stainless steel
- Khả năng chịu nhiệt cao:
- Có thể làm việc ở nhiệt độ liên tục lên đến 1000°C mà vẫn giữ được tính dẻo và độ bền.
- Chống oxy hóa và ăn mòn ở nhiệt độ cao.
- Chống ăn mòn tốt:
- Carbon thấp giảm hiện tượng kết tủa cacbit.
- Chống ăn mòn tinh giới sau hàn hiệu quả.
- Tính dẻo và gia công tốt:
- Austenitic giúp thép dễ uốn, kéo, cán và dập khuôn.
- Phù hợp với gia công cơ khí chi tiết chịu nhiệt.
- Khả năng hàn tốt:
- Có thể hàn TIG, MIG hoặc SMAW.
- Dùng vật liệu hàn ER309L hoặc ER309LSi để duy trì khả năng chống oxy hóa và chống ăn mòn.
- Ứng dụng đa dạng:
- Ngành nhiệt: Lò nung, lò hơi, ống khói, bộ trao đổi nhiệt.
- Ngành hóa chất: Bình chứa chịu nhiệt, đường ống dẫn dung dịch nóng.
- Công nghiệp năng lượng: Tua-bin, nồi hơi và chi tiết chịu nhiệt cao.
Nhược điểm của 309S stainless steel
- Chi phí cao: Do hàm lượng Cr và Ni cao.
- Không chịu được môi trường clorua mạnh: Nếu làm việc lâu trong môi trường nước biển hoặc dung dịch chứa Cl⁻, nên chọn thép duplex hoặc 316L.
- Độ cứng thấp: Không thích hợp cho chi tiết chịu mài mòn cơ học cao.
Quy trình nhiệt luyện của 309S stainless steel
- Ủ: 1020 – 1120°C, làm nguội nhanh để ổn định cấu trúc austenitic.
- Khử ứng suất: 400 – 450°C trong 1–2 giờ nếu chi tiết hàn nhiều.
- Gia công sau nhiệt luyện: Kiểm soát nhiệt độ để tránh nứt do ứng suất nhiệt.
Gia công và hàn 309S stainless steel
- Hàn: TIG, MIG, SMAW đều phù hợp. Dùng dây hàn ER309L hoặc ER309LSi để bảo đảm chống oxy hóa và chống ăn mòn.
- Gia công nguội: Dễ dàng, nên sử dụng chất làm mát để giảm biến dạng.
- Gia công nóng: 950 – 1150°C, làm nguội trong không khí để ổn định cấu trúc austenitic.
Tiêu chuẩn tương đương của 309S stainless steel
| Tiêu chuẩn | Mác tương đương |
|---|---|
| JIS | SUS309S |
| ASTM | A240 Type 309S |
| EN | X10CrNi25-21 |
| DIN | 1.4845 |
| GB | 00Cr23Ni13 |
Thị trường và xu hướng sử dụng 309S stainless steel
309S được ưa chuộng trong các ứng dụng chịu nhiệt độ cao và môi trường oxy hóa:
- Ngành nhiệt: Lò nung, nồi hơi, ống khói, bộ trao đổi nhiệt.
- Ngành hóa chất: Bình chịu nhiệt, đường ống nóng, thiết bị hóa chất.
- Công nghiệp năng lượng: Tua-bin, chi tiết chịu nhiệt, bộ trao đổi nhiệt.
Các nhà sản xuất uy tín như Outokumpu, Nippon Steel, Posco, Sandvik cung cấp 309S dạng tấm, cuộn, ống, thanh tròn và dây hàn, đảm bảo chất lượng và khả năng chịu nhiệt ổn định.
Kết luận
309S stainless steel là thép austenitic carbon thấp, nổi bật với khả năng chịu nhiệt cao, chống oxy hóa và chống ăn mòn tinh giới. Với độ bền cơ học ổn định, dễ hàn và gia công, 309S là lựa chọn lý tưởng cho các ứng dụng lò nung, lò hơi, ống khói, bộ trao đổi nhiệt và chi tiết chịu nhiệt cao trong ngành nhiệt, hóa chất và năng lượng.
CÔNG TY TNHH MTV VẬT LIỆU TITAN
Chuyên cung cấp thép hợp kim chế tạo: 2322, 34CrNiMo6, 42CrMo4, 40Cr, SKD11, P20…
Cắt lẻ theo yêu cầu, hỗ trợ gia công CNC và có đầy đủ chứng chỉ CO-CQ.
Địa chỉ: 133/14/5 Bình Thành, P. Bình Hưng Hòa B, Q. Bình Tân, TP.HCM
Hotline: 0909 246 316
Website: www.vatlieucokhi.net
THÔNG TIN LIÊN HỆ
| Họ và Tên | Nguyễn Đức Bốn |
| Số điện thoại - Zalo | 0909.246.316 |
| vatlieucokhi.net@gmail.com | |
| Website: | vatlieucokhi.net |

