Thép không gỉ 08X18H12B
Th10
Thép không gỉ 08X18H12B
Thép không gỉ 08X18H12B là gì?
Thép không gỉ 08X18H12B là một loại thép austenitic cao cấp được phát triển theo tiêu chuẩn GOST của Nga, với đặc điểm nổi bật là khả năng chống ăn mòn cao, chịu nhiệt tốt và có độ bền cơ học ổn định. Thành phần chính của thép gồm khoảng 18% Crôm, 12% Niken, hàm lượng cacbon thấp (≤ 0,08%) và được bổ sung nguyên tố Bo (Boron) – yếu tố đặc biệt giúp cải thiện khả năng chống nứt nóng khi hàn và tăng độ bền ở nhiệt độ cao.
Thép 08X18H12B có thể coi là một biến thể nâng cấp của thép 12X18H10T hoặc AISI 321, nhờ sự có mặt của Bo – nguyên tố hiếm có tác dụng mạnh trong việc tăng độ ổn định cấu trúc tinh thể và khả năng kháng ăn mòn liên kết hạt. Đây là vật liệu lý tưởng cho các ứng dụng trong ngành năng lượng, hóa chất, và hàng không, nơi yêu cầu vừa chịu nhiệt, vừa kháng hóa chất mạnh.
Thành phần hóa học của thép không gỉ 08X18H12B
Theo tiêu chuẩn GOST 5632-72, thành phần định danh của thép 08X18H12B như sau:
| Nguyên tố | Ký hiệu | Hàm lượng (%) |
|---|---|---|
| Cacbon | C | ≤ 0,08 |
| Silic | Si | ≤ 0,8 |
| Mangan | Mn | ≤ 2,0 |
| Photpho | P | ≤ 0,035 |
| Lưu huỳnh | S | ≤ 0,02 |
| Crôm | Cr | 17,0 – 19,0 |
| Niken | Ni | 11,0 – 13,0 |
| Bo (Bo) | B | 0,0005 – 0,005 |
| Sắt (Fe) | Còn lại |
Vai trò của các nguyên tố hợp kim:
- Cr (Crôm): Hình thành lớp màng oxit bảo vệ, tăng khả năng chống ăn mòn.
- Ni (Niken): Ổn định pha austenit, giúp thép dẻo dai và chống oxy hóa tốt.
- B (Bo): Nâng cao độ bền ở nhiệt độ cao, cải thiện khả năng hàn và giảm nứt nóng.
- C (Cacbon thấp): Giảm nguy cơ tạo cacbua Cr ở ranh giới hạt → chống ăn mòn liên kết hạt.
Nhờ tổ hợp hóa học này, 08X18H12B thể hiện hiệu suất vượt trội trong môi trường hóa chất và nhiệt độ cao mà không bị suy giảm cơ tính.
Tính chất cơ lý của thép không gỉ 08X18H12B
Thép 08X18H12B có cấu trúc austenitic ổn định, tính dẻo cao, và độ dai va đập tốt ngay cả ở nhiệt độ âm. Dưới đây là một số tính chất tiêu biểu:
| Tính chất | Đơn vị | Giá trị |
|---|---|---|
| Giới hạn bền kéo (σb) | MPa | 530 – 680 |
| Giới hạn chảy (σ0.2) | MPa | ≥ 200 |
| Độ giãn dài (δ5) | % | ≥ 40 |
| Độ cứng Brinell (HB) | – | ≤ 187 |
| Khối lượng riêng | g/cm³ | 7,9 |
| Nhiệt độ làm việc tối đa | °C | 600 – 850 |
Thép có thể duy trì cơ tính tốt ở điều kiện nhiệt độ cao kéo dài, đặc biệt nhờ vào sự bổ sung của Bo giúp ngăn chặn sự hình thành pha sigma – một pha giòn thường gây suy giảm độ dẻo ở thép austenitic thông thường.
Ưu điểm của thép không gỉ 08X18H12B
- Khả năng chống ăn mòn tuyệt vời:
Thép có thể làm việc ổn định trong môi trường axit nitric, axit acetic, hơi nước bão hòa và dung dịch muối trung tính mà không bị ăn mòn rỗ hay nứt liên kết hạt. - Chịu nhiệt cao:
08X18H12B hoạt động hiệu quả ở 600–850°C, không bị giảm cơ tính đáng kể sau thời gian dài sử dụng. - Tính hàn vượt trội:
Bo giúp giảm nguy cơ nứt nóng khi hàn, đồng thời cải thiện cấu trúc hạt vùng ảnh hưởng nhiệt. - Tính dẻo và độ dai cao:
Giúp thép dễ uốn, cán, kéo và tạo hình phức tạp, kể cả ở trạng thái nguội. - Không bị nhiễm từ:
Do cấu trúc austenitic hoàn toàn, 08X18H12B có từ tính rất thấp, phù hợp cho thiết bị điện – điện tử.
Nhược điểm của thép không gỉ 08X18H12B
- Không thích hợp môi trường có ion Clo (Cl⁻): dễ bị ăn mòn rỗ hoặc kẽ hở.
- Giá thành cao: do hàm lượng Niken lớn và bổ sung Bo – nguyên tố hiếm.
- Không thể tôi cứng bằng nhiệt luyện, chỉ tăng cứng bằng biến dạng nguội.
- Gia công cắt gọt khó hơn thép cacbon, đòi hỏi dụng cụ chuyên biệt.
Quy trình nhiệt luyện thép không gỉ 08X18H12B
Để đảm bảo tính năng tối ưu, thép được xử lý nhiệt theo quy trình chuẩn:
- Ủ (Annealing):
Nhiệt độ: 1050 – 1100°C → làm nguội nhanh trong nước hoặc không khí để duy trì cấu trúc austenit. - Giải ứng suất (Stress Relief):
850 – 870°C, giữ trong 1–2 giờ → loại bỏ ứng suất dư sau hàn hoặc gia công. - Không cần tôi (Quenching):
Vì pha austenit bền, không cần tôi dầu hoặc nước.
Sau khi xử lý, thép có cấu trúc đồng nhất, tăng khả năng chống ăn mòn liên kết hạt và chống nứt do ứng suất.
Gia công cơ khí và hàn của thép 08X18H12B
- Gia công cơ khí:
Dễ thực hiện bằng phương pháp cán nóng, cán nguội, ép hoặc dập sâu.
Khi cắt, cần tốc độ thấp và dung dịch làm mát trung tính để tránh cháy cạnh. - Hàn:
Có thể hàn bằng các phương pháp TIG, MIG, hồ quang tay.
Sử dụng dây hàn tương đương như Sv-08X18H12B hoặc ER347 để đảm bảo độ tương thích hóa học. - Đánh bóng và xử lý bề mặt:
Dễ dàng đánh bóng, đạt độ sáng gương cao, phù hợp cho mục đích thẩm mỹ.
Ứng dụng của thép không gỉ 08X18H12B
Nhờ khả năng chống ăn mòn và chịu nhiệt tốt, thép 08X18H12B được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực:
- Ngành năng lượng – điện lực:
Dùng cho bộ trao đổi nhiệt, nồi hơi, ống dẫn hơi, ống gia nhiệt trong nhà máy nhiệt điện và tua-bin khí. - Ngành hóa chất:
Làm bồn chứa, tháp chưng cất, đường ống dẫn axit, và van chịu áp lực trong môi trường ăn mòn. - Ngành thực phẩm:
Chế tạo thiết bị tiếp xúc với axit hữu cơ, máy chưng cất rượu, nồi hấp, bồn chứa sữa, nước ép. - Ngành hàng không và vũ trụ:
Dùng làm ống xả, vỏ buồng đốt, và các chi tiết chịu nhiệt lâu dài. - Ngành cơ khí chế tạo:
Chế tạo bu-lông, vòng đệm, phụ kiện chịu nhiệt, chi tiết chính xác. - Trang trí và kiến trúc:
Dùng cho lan can, tay vịn, cửa inox cao cấp, chi tiết chịu nắng gió, không bị gỉ sét theo thời gian.
So sánh thép 08X18H12B với các loại tương đương
| Tiêu chuẩn | Mác thép tương đương | Ghi chú |
|---|---|---|
| GOST (Nga) | 08X18H12B | Bản gốc |
| AISI (Mỹ) | 304 hoặc 321 (gần tương đương) | Khác biệt nhỏ về hàm lượng B và Ti |
| EN (Châu Âu) | X5CrNi18-10 | Loại tương đương gần nhất |
| JIS (Nhật) | SUS304 hoặc SUS321 | Tùy biến theo tỷ lệ Bo |
Mặc dù không có loại tương đương hoàn toàn trong hệ thống quốc tế, 08X18H12B vẫn được xem là vật liệu trung gian giữa thép 304 và 321, nhưng có hiệu suất nhiệt – hóa học vượt trội hơn nhờ yếu tố Bo.
Thị trường và xu hướng sử dụng tại Việt Nam
Thép không gỉ 08X18H12B hiện đang được các doanh nghiệp trong ngành nhiệt điện, dầu khí, hóa chất và thực phẩm ưa chuộng.
Thị trường Việt Nam thường nhập khẩu loại thép này từ Nga, Trung Quốc và Ấn Độ dưới dạng tấm, ống, cuộn, hoặc thanh tròn đặc.
Nhờ tính năng tương đương 321 nhưng bền hơn ở nhiệt độ cao, nhiều nhà máy đã chuyển sang sử dụng 08X18H12B thay thế thép 304/321 trong các ứng dụng chịu nhiệt và ăn mòn lâu dài.
Kết luận
Thép không gỉ 08X18H12B là vật liệu tiên tiến trong nhóm thép austenitic chịu nhiệt và chống ăn mòn cao.
Sự kết hợp của Crôm – Niken – Bo giúp nó vượt trội hơn các loại thép thông thường về độ bền, tính hàn, và khả năng làm việc trong môi trường hóa chất mạnh.
Với đặc tính cơ học ổn định, khả năng chống nứt nóng và chống ăn mòn liên kết hạt, 08X18H12B là lựa chọn hoàn hảo cho các ngành công nghiệp đòi hỏi độ tin cậy cao như năng lượng, hóa chất, và hàng không.
CÔNG TY TNHH MTV VẬT LIỆU TITAN
Chuyên cung cấp thép hợp kim chế tạo: 2322, 34CrNiMo6, 42CrMo4, 40Cr, SKD11, P20…
Cắt lẻ theo yêu cầu, hỗ trợ gia công CNC và có đầy đủ chứng chỉ CO-CQ.
Địa chỉ: 133/14/5 Bình Thành, P. Bình Hưng Hòa B, Q. Bình Tân, TP.HCM
Hotline: 0909 246 316
Website: www.vatlieucokhi.net
THÔNG TIN LIÊN HỆ
| Họ và Tên | Nguyễn Đức Bốn |
| Số điện thoại - Zalo | 0909.246.316 |
| vatlieucokhi.net@gmail.com | |
| Website: | vatlieucokhi.net |
Inox STS329J3L Có Bị Giòn Khi Làm Việc Ở Nhiệt Độ Thấp Không
Inox STS329J3L Có Bị Giòn Khi Làm Việc Ở Nhiệt Độ Thấp Không? 1. Inox [...]
Th4
Láp Tròn Đặc Inox 630 Phi 96
Láp Tròn Đặc Inox 630 Phi 96 – Độ Bền Vượt Trội, Chống Gỉ Hiệu [...]
Th5
00Cr17Mo material
00Cr17Mo material 00Cr17Mo material là gì? 00Cr17Mo material là thép không gỉ ferritic có hàm [...]
Th9
Đồng Cuộn 0.13mm
Đồng Cuộn 0.13mm Đồng Cuộn 0.13mm là gì? Đồng Cuộn 0.13mm là loại dây đồng [...]
Th12
Thép Inox Austenitic STS317
Thép Inox Austenitic STS317 Thép Inox Austenitic STS317 là gì? Thép Inox Austenitic STS317 là [...]
Th9
Láp Tròn Đặc Inox 303 Phi 350
Láp Tròn Đặc Inox 303 Phi 350 Láp Tròn Đặc Inox 303 Phi 350 là [...]
Th1
